Van twijfel naar vertrouwen: praktische stappen om keuzes te maken

Twijfelen. Iedereen doet het. Dit kan gaan over wat het avondeten wordt, of waar dit jaar de vakantie naar toe gaat. Of over grotere dingen, dingen die meer impact op je leven hebben. ‘Ben ik nog wel blij met mijn werk?’, ‘Zal ik de stap naar ondernemerschap gaan zetten?’, ‘Ik zou wel naar het buitenland willen verhuizen, maar kan ik dat wel?’. Twijfelen is dan ook niet erg, en kan zelfs heel goed zijn. Je moet er alleen niet in blijven hangen. Er zullen hoe dan ook knopen doorgehakt moeten worden. Maar hoe doe je dat? Hieronder geef ik je een aantal van mijn beste tips hiervoor.

“Rust en richting ontstaan zodra je durft te besluiten.”

1. Bepaal een keuze moment

Een deadline helpt niet om je onder druk te zetten, maar gebruik deze juist om  rust te geven: je weet dat er een einde komt aan het blijven wikken en wegen. Leg voor jezelf vast wanneer je de keuze gaat maken, wanneer je ècht de knoop door gaat hakken. Schrijf een datum, en eventueel zelfs een tijd op, wanneer je dit gaat doen. Je geeft jezelf dan tot dat moment de tijd om te denken, te overleggen, op te schrijven, rijtjes te maken, etc. Maar als de datum aanbreekt, dan hak je de knop door.

2. Maak een lijstje en ga afstrepen

Door het zwart op wit te zetten, haal je de ruis uit je hoofd en wordt je keuze concreter. Dit werkt met een ja/nee vraagstuk, of als je uit twee opties wilt kiezen, net even anders als met een vraagstuk met meerdere opties. Maar het is bij beide heel goed toepasbaar.

Ja/nee vraagstuk

Maak een lijst met aan de ene kant alle voor- en nadelen van het ‘ja’ antwoord, en aan de andere kant alle voor- en nadelen van het ‘nee’ antwoord. Vaak geeft dit al een hoop duidelijkheid. Als dat nog niet zo is, kun je er per opgeschreven punt ook nog een waardering aanhangen van hoe belangrijk elk punt voor je is. Bijvoorbeeld 1, 2, 3 en voor de nadelen -1, -2 en -3. Als je dan elk punt gewaardeerd hebt tel je alles op en heb je een uitslag.

Meerdere opties

Je kan ook een vraagstuk hebben waar voor jou meerdere antwoorden voor mogelijk zijn. Maak een lijstje met alle mogelijke antwoorden erop. En ga dan afstrepen. Het kan dan ook helpen om er even afstand van te nemen, en er zelfs een paar dagen over te doen. Telkens als je dan weer het lijstje erbij pakt, of bijvoorbeeld sowieso één keer per dag, moet je er van jezelf minimaal één afstrepen. Tot er maar één overblijft. Wat ook kan helpen is er telkens in gedachten twee tegenover elkaar zetten; ‘als ik moest kiezen tussen A en B, welke zou ik dan kiezen?’, en de andere streep je dan af. En ook dit kun je doen, tot er maar één overblijft.

_{(tekst gaat verder na de afbeelding)}

3. Bespreek het met iemand anders

Soms zie je zelf alleen nog de voor- en nadelen, waar iemand anders je kan helpen om het vanuit een andere hoek te bekijken. Het kan heel veel helderheid geven om iemand anders om advies te vragen, maar houd hierbij wel rekening dat het om een keuze voor jou gaat, en niet voor de ander. Probeer de ander dus ook voor jou mee te laten denken. Of vraag ze juist wat zij zouden kiezen en waarom. Misschien komt diegene dan juist net met argumenten waar jij nog niet bij stil gestaan had.

Een tweede voordeel van het bespreken met iemand anders, is dat wanneer je erover praat je sommige dingen voor jezelf ook opheldert. Dus door het te vertellen, krijg je zelf al een gevoel bij één van de opties, en kun je zo alsnog je keuze zelf maken.

4. Vraag het AI

Deze optie kan nog wel eens voor verrassende antwoorden zorgen, maar zeker niet voor minder goede antwoorden. Het lijkt eigenlijk een beetje op de vorige tip, maar dan digitaal. Geef alle informatie die van belang is voor je keuze aan een AI systeem (zoals bijvoorbeeld ChatGPT, Google Gemini, Claude, etc.) en ben hier zo uitgebreid mogelijk in. Je kunt het eventueel ook inspreken in plaats van alles te moeten typen. En vraag dan om persoonlijk advies.

Bijvoorbeeld:

“Ik zoek een vakantie bestemming voor mijn zomervakantie. Ik ga samen met mijn partner. Wij willen gaan van 15 juli tot 1 augustus. Wij willen met het vliegtuig gaan, maar wel per se vanaf Eindhoven Airport. We willen naar een zonbestemming waar ook genoeg te beleven is, zoals steden bezoeken en wandelingen in de natuur. Wij houden van lekker eten en lange avonden op het terras zitten met een drankje. Het hoeft niet per se aan de kust te zijn, maar dat zou wel een pluspunt zijn. (etcetera)

We denken zelf aan de Corsica of Kroatië, maar andere suggesties zijn ook welkom. Wat zou je ons adviseren? Je mag hierbij nog verdiepingsvragen stellen om je antwoord beter te kunnen onderbouwen.”

Als je op deze manier je vraag stelt, krijg je altijd een goed onderbouwt advies. Ook kun je met AI het gesprek aangaan en meer argumenten aandragen, vragen stellen of zelfs discussiëren.

Met deze tips kun je je twijfels te lijf gaan. Je kunt er natuurlijk ook voor kiezen om meerdere van deze tips voor één dilemma te gebruiken. Dat zal alleen maar meer opheldering geven. En vooral bij de laatste tip (vraag het AI), kun je altijd nog aangeven dat er een keuze gemaakt MOET worden.